Zostań obserwatorem społecznym!

Je┼Ťli dbacie o demokracj─Ö, prawa obywateli i spo┼éecze┼ästwo obywatelskie ÔÇô wybory samorz─ůdowe w 2018 roku mog─ů by─ç czasem realizacji tych warto┼Ťci.

W pewnej gminie wybory na w├│jta wygra┼é nowy kandydat, a odchodz─ůcy w├│jt przegra┼é tylko czterema g┼éosami. Niespodziewany wynik g┼éosowania zastanawia┼é mieszka┼äc├│w. Wydawa┼éo si─Ö, ┼╝e takiego poparcia jak ich w┼éodarz nie ma nikt. Podejrzenie pad┼éo na komisj─Ö. Zacz─Ö┼éo si─Ö analizowanie ÔÇô kto z cz┼éonk├│w komisji w├│jtowi sprzyja┼é, kto potajemnie wspiera┼é nowego, kto ma zatarg ze starym, a kto z nowym prowadzi jaki┼Ť interes. Dziennikarz miejscowej gazety odkry┼é, ┼╝e w dniu g┼éosowania przed dwie godziny w lokalu wyborczym pracowa┼é tylko jeden cz┼éonek komisji, nie towarzyszy┼é mu te┼╝ m─ů┼╝ zaufania. I chocia┼╝ podejrzenia nieprawid┼éowo┼Ťci wyborczych do Pa┼ästwowej Komisji Wyborczej nikt nie zg┼éosi┼é, to niedom├│wienia i wzajemne oskar┼╝enia o sfa┼észowanie wybor├│w ci─ůgn─ů si─Ö w gminie do dzisiaj.

A gdyby wyborom mogli przygl─ůda─ç si─Ö niezale┼╝ni obserwatorzy? Kierowani do komisji nie przez komitety wyborcze, ale przez organizacje pozarz─ůdowe? Kt├│rych zadaniem by┼éoby przygl─ůdanie si─Ö┬ápoprawno┼Ťci┬áorganizacji wybor├│w, warunkom┬átajno┼Ťci┬ág┼éosowania,┬árzetelno┼Ťci┬áliczenia g┼éos├│w? Czy w niekt├│rych miejscowo┼Ťciach uda┼éoby si─Ö unikn─ů─ç podejrze┼ä o manipulacje przy g┼éosowaniu?

Obserwacja spo┼éeczna to nowo┼Ť─ç

Od wybor├│w samorz─ůdowych w 2018 roku organizacje pozarz─ůdowe mog─ů wyznacza─ç spo┼éecznych obserwator├│w wybor├│w. Cz┼éonk├│w komisji wyborczych, organizuj─ůcych g┼éosowanie i licz─ůcych g┼éosy, wystawiaj─ů komitety, towarzysz─ů im ÔÇô r├│wnie┼╝ reprezentuj─ůcy komitety ÔÇô m─Ö┼╝owie zaufania, kt├│rych zadaniem jest kontrolowanie przebiegu g┼éosowania. Obywatele ÔÇô jako formalni obserwatorzy ÔÇô mog─ů przygl─ůda─ç si─Ö pracy komisji wyborczych, pozostaj─ůc ca┼ékowicie niezale┼╝ni od komitet├│w wyborczych.

Obserwator├│w spo┼éecznych mo┼╝e zg┼éosi─ç fundacja lub stowarzyszenie, kt├│ra realizuje cele ÔÇ×troski o demokracj─Ö, prawa obywatelskie i rozw├│j spo┼éecze┼ästwa obywatelskiegoÔÇŁ. Organizacja mo┼╝e zg┼éosi─ç obserwator├│w do ka┼╝dej komisji wyborczej w kraju, niezale┼╝nie od tego, gdzie ma siedzib─Ö. Funkcj─Ö obserwatora w danej komisji mog─ů pe┼éni─ç r├│┼╝ne osoby wskazane przez t─Ö sam─ů organizacj─Ö, nie mog─ů jednak przebywa─ç w lokalu jednocze┼Ťnie (musz─ů si─Ö zmienia─ç). Jedna osoba mo┼╝e pe┼éni─ç funkcj─Ö obserwatora w kilku komisjach wyborczych.

Obserwator spo┼éeczny mo┼╝e obserwowa─ç przygotowania komisji w lokalu wyborczym, g┼éosowanie i liczenie g┼éos├│w. Nie mo┼╝e wnosi─ç uwag do protoko┼éu ani by─ç obecnym przy przewo┼╝eniu i przekazywaniu go komisji terytorialnej. Za swoj─ů prac─Ö nie otrzyma wynagrodzenia.

Obserwator spo┼éeczny to funkcja dla obywateli ┼Ťwiadomych swoich politycznych praw, ale chc─ůcych pozosta─ç z dala od partyjnego zaanga┼╝owania.

Kto mo┼╝e zosta─ç obserwatorem?

Obserwatorem społecznym może być pełnoletni obywatel polski, który:

  • nie jest pozbawiony praw publicznych, praw wyborczych ani nie jest ubezw┼éasnowolniony
  • nie kandyduje w wyborach
  • nie jest komisarzem wyborczym
  • nie jest pe┼énomocnikiem wyborczym ani pe┼énomocnikiem finansowym komitetu
  • nie jest urz─Ödnikiem wyborczym; nie jest cz┼éonkiem komisji wyborczej.

Zadaniem obserwatora społecznego w komisji wyborczej jest:

  • obserwowanie pracy komisji wyborczej
  • wype┼énianie formularza obserwacji
  • sfotografowanie protoko┼éu po zako┼äczeniu liczenia g┼éos├│w i wywieszeniu go do informacji publicznej
  • wprowadzenie informacji z formularza do internetowego systemu oraz za┼é─ůczenie zdj─Ö─ç protoko┼éu.

Przydatne wskaz├│wki i adresy

Chcia┼éby┼Ť obserwowa─ç nadchodz─ůce wybory, ale nie wiesz, jak to zrobi─ç?

  1. Zg┼éo┼Ť si─Ö do organizacji pozarz─ůdowej, kt├│ra ma w swoim statucie ÔÇ×trosk─Ö o demokracj─Ö, prawa obywatelskie i rozw├│j spo┼éecze┼ästwa obywatelskiegoÔÇŁ. Popro┼Ť o wystawienie za┼Ťwiadczenia, ┼╝e b─Ödziesz obserwowa─ç wybory z ramienia tej organizacji.
  2. Zapoznaj si─Ö z materia┼éami dla obserwator├│w lub we┼║ udzia┼é w szkoleniu. Informatory i szkolenia dla obserwator├│w prowadz─ů:

a) Fundacja Odpowiedzialna Polityka, Fundacja ePa┼ästwo oraz rumu┼äsk─ů organizacja Code4Romania ÔÇô zapisz si─Ö na szkolenie 13 pa┼║dziernika (formularz zg┼éoszeniowy:┬áhttps://goo.gl/forms/rNdV8bZhLmDiJvrE3) i dowiedz si─Ö, co to znaczy by─ç obserwatorem, jak przebiega misja obserwowania wybor├│w i dlaczego obserwacja powinna by─ç podstaw─ů zdrowej demokracji. W razie pyta┼ä, pisz na adres┬áobserwatorzy@odpowiedzialnapolityka.pl

b) Fundacja Batorego ÔÇô aby zosta─ç spo┼éecznym obserwatorem Fundacji Batorego nale┼╝y wzi─ů─ç udzia┼é w webinarium(11 lub 18 pa┼║dziernika); wi─Öcej informacji na temat szkole┼ä, listy obwod├│w, w kt├│rych mo┼╝na prowadzi─ç obserwacj─Ö oraz inne znajdziesz na stronie:┬áobserwujemywybory.pl.

  1. Zg┼éo┼Ť si─Ö do komisji i obserwuj!